Stowarzyszenie Polskich Artystów Muzyków Oddział Lubelski

Fonie Lublina 2021

123 456 789

info@example.com

Goldsmith Hall

New York, NY 90210

07:30 - 19:00

Monday to Friday

123 456 789

info@example.com

Goldsmith Hall

New York, NY 90210

07:30 - 19:00

Monday to Friday

Rzecz o mazurkach

Aleksandra Demowska-Madejska – altówka

Wojciech Pyrć – fortepian

słowo o muzyce – Kinga Krzymowska-Szacoń

PROGRAM:

Henryk Szopowicz – 3 Mazurki op. 2 na altówkę i fortepian

Witold Friemann – Mazurki na altówkę i fortepian:

op. 84: Mazurek F-dur i f-moll, nocturn „Alla mazurka” e-moll
op. 244: Mazurki c-moll i G-dur;
Mazurek g-moll op. 383

Witold Friemann – Taniec góralski na altówkę i fortepian

Jan Ekier – 2 Mazurki op. 2 na fortepian solo

Witold Rudziński – Sonata na altówkę i fortepian

cz. I Masovienne

cz. II Aria

cz. III Gigue

Przywracanie do artystycznego „obiegu” utworów zapomnianych i rzadko goszczących na scenach muzycznych jest jednym z podstawowych założeń festiwalu Fonie Lublina. Tym razem zachęcamy Państwa do wysłuchania niezwykle oryginalnego programu, obejmującego m.in. wcześniej niewykonywane Mazurki na altówkę i fortepian Witolda Friemanna, które Aleksandra Demowska-Madejska i Wojciech Pyrć odnaleźli w zbiorach Biblioteki Narodowej, po czym odrestaurowali i opracowali. Autorski projekt artystów obejmuje też m.in. utwory Henryka Szopowicza i Witolda Rudzińskiego, nawiązujące do polskiego folkloru i w sposób szczególny wiążące się z postacią Mieczysława Szaleskiego, wybitnego pedagoga – altowiolisty.

W centrum proponowanego programu znalazły się mazurki, a więc stylizacje tańców takich jak szybki oberek, energiczny mazur czy liryczny kujawiak. Owa miniatura instrumentalna kojarzy nam się przede wszystkim z Fryderykiem Chopinem – i słusznie, bowiem to właśnie w jego twórczości mazurki stały się swoistym kulturowym symbolem. Kompozytorzy kolejnych generacji naśladowali twórczość mistrza z większym lub mniejszym powodzeniem (w tzw. salonach nastała prawdziwa „mazuromania”). Mniej znanym twórcą mazurków pozostaje dziś Henryk Szopowicz, choć w XIX wieku, za życia kompozytora, jego mazurki były dość popularne. Można powiedzieć, że gatunek ten zdominował twórczość Szopowicza – kompozytora-amatora, z zawodu lekarza. Henryk Szopowicz, zaledwie kilka lat młodszy od Chopina, pisał głównie utwory fortepianowe w typie mazurków. Krytycy określali je jako „miłe i sympatyczne”, a gdy niektórzy zarzucali im zbytnią „dosadność”, artysta odpowiadał, że czerpał z oryginalnych, tańczonych mazurów o takim właśnie charakterze.

Rozpoczynające koncert Trzy piosnki z zakrojem mazura (Trois chansonettes à la masure): a-moll, D-dur i h-moll Szopowicz napisał w połowie XIX wieku, zaś sto lat później wspomniany już Mieczysław Szaleski opracował wersję na altówkę i fortepian.

Życiorys Witolda Friemanna można byłoby z łatwością wykorzystać nie w jednym, a w kilku scenariuszach filmowych. Artysta ten miał szwedzko-lubelskie korzenie, jego ojciec był powstańcem styczniowym, a on sam podczas I wojny światowej działał jako snajper w rejonie Kaukazu. W kolejnych latach był m.in. nauczycielem gry na fortepianie w zakładzie dla niewidomych w Laskach. Był autorem ok. 1300 utworów, zamkniętych w blisko 400 opusach. W dorobku kompozytora znalazły się również jedyne bodajże mazurki XX-wieczne oryginalnie pisane z myślą o altówce i fortepianie. O mazurkach Friemanna (a samych fortepianowych napisał blisko 250) pisano, że ”posiadają fakturę fortepianową o wybitnej pianistyczności, a harmonia bezustannie wędruje po różnych tonacjach”. Podczas koncertu zaprezentowany zostanie także Taniec góralski, napisany przez Friemanna w roku 1947, a wydany kilka lat później za sprawą wspominanego już Mieczysława Szaleskiego.

Jan Ekier znany jest dziś raczej jako pianista (jeden z laureatów III Konkursu Chopinowskiego z 1937 roku) oraz redaktor Wydania Narodowego Dzieł Fryderyka Chopina. Tymczasem artysta, urodzony w 1913 roku w rodzinie o bogatych tradycjach muzycznych, by też uznanym kompozytorem, w dorobku którego znajdują się nie tylko utwory fortepianowe, ale też orkiestrowe, sceniczne, a nawet muzyka filmowa. Wiele spośród tych dzieł inspirowanych było polskim folklorem, który Ekier cenił szczególnie – w katalogu dzieł kompozytora znalazły się m.in. prezentowane podczas koncertu fortepianowe Mazurki op. 2.

Całość zamyka dedykowana Mieczysławowi Szaleskiemu Sonata na altówkę i fortepian Witolda Rudzińskiego, rówieśnika Jana Ekiera i Witolda Lutosławskiego. Gatunek ten dość rzadko bywał podejmowany przez kompozytorów polskich (wymienić można tu Jana Astriaba czy Kazimierza Jurdzińskiego), jednak Rudziński chętnie sięgał do oryginalnych rozwiązań. Sonata składa się z trzech części: I Masovienne
II Aria

III Gique.

Zapraszamy!

dr Kinga Krzymowska-Szacoń

Partnerzy: Fundacja PZU, Stowarzyszenie Autorów ZAIKS, Związek Artystów Wykonawców STOART, Towarzystwo Muzyczne im. H. Wieniawskiego w Lublinie, Instytut Muzyki Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.

Projekt zrealizowany dzięki wsparciu Miasta Lublin, współfinansowany z budżetu Województwa Lubelskiego.

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i

Sportu pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego, w ramach programu „Muzyka”, realizowanego przez Narodowy Instytut Muzyki i Tańca.

Patroni medialni: TVP Kultura, TVP 3 Lublin, Polskie Radio Lublina S.A., Radio Centrum, Nowe Radio, Kurier Lubelski, Dziennik Wschodni, Gość Niedzielny

Realizacja koncertu: Łukasz Jakubowski, Paweł Giergisiewicz

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

EnglishPolish